Groot, fijnmazig vaarwegennetwerk zonder files
Noordwest-Europa telt 25.000 km aan vaarwegen die de belangrijkste
bestemmingen met elkaar verbinden. De 4400 km aan vaarwegen in Nederland
sluiten aan op het stelsel van Europese vaarwegen. De rivier de Waal
vormt hierbij de ideale verbinding tussen de Rijnmond en het Europese
achterland. Ook de Rijn, de Maas en de Schelde zijn belangrijke
vervoersaders. Aan deze hoofdvaarwegen is een fijnmazig netwerk van
kleinere vaarwegen ontsloten. Met dit netwerk aan vaarwegen kan de
binnenvaart bijna alle daar aanwezige grote industriële gebieden
bereiken. Daarnaast spelen de aanwezigheid van zeehavens, binnenhavens,
overslagcentra en inland terminals een cruciale rol voor het
binnenvaartvervoer. Het zorgt er voor dat meer verladers bediend kunnen
worden en dat het voor- en natransport beperkt blijft tot korte
afstanden. Ondanks de grote hoeveelheden die nu al over de vaarwegen worden getransporteerd, beschikken zij nog over een enorme reservecapaciteit
(100 tot zelfs 500%). In de binnenvaart is groei zonder files dus nog
mogelijk!
Diversiteit van de vloot
De Nederlandse binnenvaartvloot is de grootste in Europa. De vloot is
niet alleen groot in aantal, ze is ook groot in diversiteit. Dit is ook
nodig om alle verschillende soorten en hoeveelheden lading naar de
bestemmingen aan grote en kleine vaarwegen te kunnen vervoeren. Het
kleinste schip kan circa 350 ton vervoeren (dat zijn 14 vrachtwagens) en
de grootste duwstellen hebben een laadvermogen tot 16.000 ton (660
vrachtwagens). De schepen zijn te verdelen in soorten schepen waarbinnen
diverse scheepstypen te onderscheiden zijn. Meer over deze basiskennis
van de binnenvaart kunt u hier lezen. (interne link naar sectie Over de
binnenvaart).
Door de grote diversiteit aan schepen kunnen vrijwel alle soorten
goederen vervoerd worden met de binnenvaart. U kunt denken aan
blukgoederen zoals zand, soda, kolen en granen. Of zelfs versproducten
die in speciale gekoelde containers vervoerd worden. Naast droge
lading-, tank- en containerschepen zijn er ook gespecialiseerde schepen
voor bepaalde goederen. Hierbij kan gedacht worden aan roll-on roll-off
schepen voor het vervoer van vrachtwagentrailers of nieuw geproduceerde
auto’s. Maar ook aan poedertankers of schepen met een eigen
overslagkraan. In het verleden is al eens geëxperimenteerd met schepen
die waren ingericht voor het vervoer van pallets met planten en
versproducten. Dergelijke innovaties blijven met name met het oog op de
ontwikkelingen rondom de stedelijke distributie interessant voor de
toekomst.
De inzet van een bepaald type binnenvaartschip is niet alleen afhankelijk van de grootte en soort lading, ook de bestemming speelt hierin een rol. Door diversiteit in de afmetingen van de vaarwegen en sluizen zijn de scheepstypen daarop aangepast. Hierdoor zijn mogelijkheden voor vrijwel elk soort lading en voor elke bestemming.
Laden en lossen
Laden en lossen, oftewel overslag, is onlosmakelijk verbonden met de
binnenvaart. Met uitzondering van de natte bulkschepen is een
overslaginstallatie vrijwel altijd nodig om de lading in het schip te
krijgen. Hoe deze overslag wordt geregeld, wordt bepaald door vele
factoren. Afhankelijk van de jaarlijkse volumes kan overslag extern
worden uitbesteed of voor eigen rekening worden genomen. Voor de
ondernemingen die niet direct aan het water liggen beschikt Nederland
over een groot aantal regionale overslag centra (ROC’s). Deze kunnen
overslag op de binnenvaart verzorgen. Vaak bieden deze centra ook
opslagmogelijkheden. Voor de overslag van containers telt Nederland 25
speciale container inland terminals. In Noordwest-Europa zijn dit er 96.
Vanaf deze containerterminals vertrekken regelmatig vaste lijndiensten
richting de belangrijkste zeehavens. Kijk voor een actueel overzicht van
deze lijndiensten op de containersailingmap.
Droge bulk kan op verschillende manieren in een schip worden beladen.
Er kan gebruik gemaakt worden van een vaste hijskraan, mobiele kraan,
kiepsteiger of een transport (stort) band. Vanaf een kiepsteiger kan een
vrachtwagen de goederen direct in het ruim van een schip storten. Voor
het lossen kan gebruik gemaakt worden van een vaste hijskraan of mobiele
kraan en een pneumatische zuiginstallatie. Dergelijke installaties
worden gebruikt voor het lossen van lichte bulk zoals bijvoorbeeld
granen en kunstmest. Net als het type schip is ook de wijze van
overslag afhankelijk van de goederensoorten.